Toàn cảnh cuộc họp.

Dự án được triển khai nhằm ứng dụng các tiến bộ khoa học và kỹ thuật trong phát triển giống hồng không hạt Na Rì LT-1, góp phần cải tạo, phục tráng giống cây đặc sản địa phương, hình thành vùng sản xuất hàng hóa, nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người dân huyện Na Rì. Giống hồng không hạt LT-1 có ưu điểm về sinh trưởng, chất lượng quả, mẫu mã và năng suất, có tiềm năng phát triển thành sản phẩm đặc sản có giá trị kinh tế cao. Việc triển khai dự án cũng góp phần khắc phục tình trạng sản xuất giống còn tự phát, thiếu nguồn giống bảo đảm chất lượng; kỹ thuật trồng, chăm sóc, cải tạo và bảo quản sau thu hoạch chưa đồng bộ.

Trong quá trình thực hiện, dự án đã tiếp nhận và chuyển giao 04 quy trình công nghệ gồm: quy trình kỹ thuật nhân giống hồng không hạt LT-1 bằng phương pháp ghép; quy trình chăm sóc cây đầu dòng; quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc hồng không hạt LT-1; quy trình bảo quản, xử lý sau thu hoạch. Đây là nhóm sản phẩm quan trọng, thể hiện bản chất của dự án thuộc Chương trình nông thôn miền núi là ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học và công nghệ vào thực tiễn sản xuất. 

Ông Ngô Hồng Quang - đại diện nhóm nghiên cứu báo cáo kết quả thực hiện dự án.

Đối với mô hình nhân giống, dự án đã xây dựng vườn ươm tại Hợp tác xã Kim Lư, sản xuất được 95.000 cây gốc ghép, vượt kế hoạch được phê duyệt là 90.000 cây; có 59.500 cây giống LT-1 đủ tiêu chuẩn xuất vườn, vượt kế hoạch được phê duyệt là 54.000 cây. Các chỉ tiêu về chiều cao cây, đường kính gốc ghép, đường kính cành ghép, số cành cấp 1 và tình trạng sinh trưởng của cây giống cơ bản đạt yêu cầu kỹ thuật. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng vì địa phương có nhu cầu lớn về cây giống chất lượng, trong khi trước đây khâu sản xuất giống còn thiếu cơ sở chính quy và thiếu kiểm soát về nguồn giống. 

Bên cạnh đó, mô hình trồng mới, dự án đã xây dựng được 20,95 ha, tương ứng 10.475 cây hồng không hạt LT-1, vượt so với kế hoạch 20 ha và 10.000 cây. Mô hình có 104 hộ tham gia, cây sinh trưởng tốt, tỷ lệ cây sống cao, bước đầu cho thấy giống LT-1 phù hợp với điều kiện sinh thái tại vùng dự án. Tuy nhiên, Hội đồng cũng lưu ý rằng cây hồng là cây ăn quả lâu năm, hiện mô hình trồng mới chủ yếu đang ở giai đoạn kiến thiết cơ bản, vì vậy hiệu quả về năng suất, sản lượng, chất lượng quả và hiệu quả kinh tế dài hạn cần tiếp tục được theo dõi trong các năm tiếp theo. 

Đối với mô hình cải tạo, dự án đã thực hiện mô hình cải tạo bằng biện pháp trồng bổ sung với diện tích 10,4 ha, tỷ lệ cây sống đạt 95,7%, cây sinh trưởng tốt. Ngoài ra, báo cáo còn nêu kết quả mô hình đốn tỉa sau thu hoạch và ghép cải tạo, trong đó mô hình đốn tỉa cho năng suất tăng từ 268,1% đến 364,0% so với không tác động kỹ thuật; mô hình ghép cải tạo sau 04 năm đạt năng suất trung bình 60,8 kg/cây, tương đương 15,2 tấn/ha. Hội đồng ghi nhận đây là những kết quả có giá trị thực tiễn, tuy nhiên cần phân định rõ đâu là sản phẩm bắt buộc theo thuyết minh, hợp đồng; đâu là kết quả mở rộng, bổ sung do đơn vị chủ trì chủ động triển khai, để bảo đảm tính pháp lý và tính chặt chẽ của hồ sơ nghiệm thu. 

Về đào tạo, tập huấn, dự án đã đào tạo 10 kỹ thuật viên và tập huấn kỹ thuật cho 304 lượt nông dân, vượt yêu cầu theo thuyết minh là 200 lượt nông dân. Đây là kết quả tích cực, góp phần nâng cao năng lực tiếp nhận, làm chủ và lan tỏa kỹ thuật cho Hợp tác xã Kim Lư, các hộ dân tham gia mô hình và cộng đồng sản xuất tại địa phương. 

Tại cuộc họp, Hội đồng Khoa học và Công nghệ đánh giá dự án được triển khai đúng mục tiêu, nội dung theo thuyết minh đã được phê duyệt; các sản phẩm cơ bản bảo đảm yêu cầu về số lượng và chất lượng. Dự án có ý nghĩa thực tiễn, góp phần bảo tồn, phát triển giống hồng không hạt Na Rì LT-1, chuẩn hóa công tác sản xuất giống, ứng dụng các quy trình kỹ thuật vào thực tiễn, tạo tiền đề mở rộng vùng sản xuất theo hướng hàng hóa, nâng cao hiệu quả kinh tế, thu nhập cho người dân và phát triển nông nghiệp bền vững tại địa phương.