Ngày 16/10/2025, Đoàn công tác của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên do đồng chí Nguyễn Thị Thủy - Phó Giám đốc Sở làm Trưởng đoàn đã tiến hành kiểm tra, đánh giá tiến độ thực hiện đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh “Nghiên cứu, phục tráng giống lúa Bao Thai Hồng Định Hóa, nếp Vải Định Hóa và xây dựng nhãn hiệu tập thể nếp Vải Định Hóa nhằm hỗ trợ xây dựng nông thôn mới tại huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên” tại xóm Bản Lác, xã Kim Phượng, tỉnh Thái Nguyên. Tham gia đoàn kiểm tra, đánh giá gồm có đại diện Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm, Trung tâm Khuyến nông và Môi trường khu vực IX, lãnh đạo UBND xã Kim Phượng, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển lúa thuần, cùng các hộ nông dân trực tiếp tham gia mô hình.

Lãnh đạo Sở KH&CN cùng đại diện địa phương và nông dân kiểm tra mô hình phục tráng giống lúa Bao Thai Hồng Định Hoá, nếp Vải Định Hoá tại xóm Bản Lác, xã Kim Phượng

Đề tài do Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển lúa thuần - Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm thực hiện trong thời gian 36 tháng (từ tháng 10/2023 đến tháng 10/2026). Đây là đề tài khoa học có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn, phục hồi và phát triển nguồn gen quý của hai giống lúa đặc sản nổi tiếng Định Hóa, đồng thời hướng tới xây dựng thương hiệu tập thể “nếp Vải Định Hóa”, tạo nền tảng cho việc nâng cao giá trị kinh tế nông sản địa phương và hỗ trợ xây dựng nông thôn mới bền vững.

Qua kiểm tra thực tế, đoàn công tác ghi nhận các nội dung nghiên cứu được triển khai đúng tiến độ, đảm bảo yêu cầu khoa học và kỹ thuật. Với giống nếp Vải Định Hóa, nhóm nghiên cứu đã gieo cấy 29 dòng G2 trên diện tích 3 ha, cây lúa đang ở giai đoạn chín sữa - chín sáp, sinh trưởng tốt, hứa hẹn thu được 300 kg hạt giống siêu nguyên chủng phục vụ mô hình sản xuất vụ mùa 2026. Tương tự, giống Bao Thai Hồng Định Hóa được triển khai 10 dòng G2 trên diện tích 1 ha, hiện ở giai đoạn uốn câu - chín sữa, đang được theo dõi đánh giá chặt chẽ để chọn lọc nguồn giống đạt tiêu chuẩn siêu nguyên chủng.

Vụ mùa năm 2025 diễn ra trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài xen kẽ những đợt mưa lớn, độ ẩm cao, tạo điều kiện cho sâu cuốn lá và sâu đục thân phát sinh mạnh, gối lứa liên tục từ đầu tháng 8 đến đầu tháng 10. Ba cơn bão số 9, 10 và 11 liên tiếp từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10 đã gây mưa to, gió lớn, ngập úng cục bộ ở nhiều địa phương, ảnh hưởng trực tiếp đến giai đoạn trỗ rộ và chắc xanh của hai giống lúa Bao Thai Hồng Định Hóa và nếp Vải Định Hóa. Dù vậy, các nội dung nghiên cứu của đề tài vẫn được triển khai đúng tiến độ, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật và chuyên môn.

Mô hình thí nghiệm đánh giá và chọn lọc thế hệ G2 giống lúa nếp Vải tại xóm Bản Lác, xã Kim Phượng

Phát biểu tại buổi kiểm tra, đồng chí Nguyễn Thị Thủy - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên ghi nhận nỗ lực và tinh thần làm việc nghiêm túc, khoa học của Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển lúa thuần cùng các đơn vị phối hợp. Đồng chí khẳng định, việc phục tráng và hoàn thiện quy trình canh tác hai giống lúa đặc sản không chỉ góp phần giữ gìn nguồn gen bản địa quý giá, mà còn là cơ sở khoa học cho phát triển vùng sản xuất hàng hóa đặc trưng, từng bước nâng tầm thương hiệu nông sản Thái Nguyên trên thị trường.

Đề tài Nghiên cứu, phục tráng giống lúa Bao Thai Hồng Định Hoá, nếp Vải Định Hoá không chỉ có ý nghĩa trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị nguồn gen quý của địa phương, mà còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp Thái Nguyên phát triển theo chiều sâu, chú trọng chất lượng, hiệu quả và thương hiệu, khẳng định vai trò của khoa học và công nghệ trong việc nâng cao thu nhập và đời sống cho người nông dân.