Ngày 19/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 363/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dữ liệu, có hiệu lực từ ngày 11/11/2026. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản trị, bảo vệ, khai thác và sử dụng dữ liệu.
Nghị định quy định toàn diện các hành vi vi phạm trong toàn bộ vòng đời dữ liệu, từ thu thập, tạo lập, phân loại, lưu trữ, quản trị; truy cập, truy xuất; kết nối, chia sẻ; phân tích, tổng hợp; xác nhận, xác thực; cung cấp, công khai dữ liệu đến mã hóa, giải mã và chuyển, xử lý dữ liệu xuyên biên giới. Đồng thời, Nghị định quy định xử phạt đối với các vi phạm về quản lý rủi ro, bảo vệ và giám sát xử lý dữ liệu; hoạt động sàn dữ liệu, trung gian dữ liệu, Quỹ Phát triển dữ liệu quốc gia và hoạt động thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực dữ liệu.
Điểm cần đặc biệt lưu ý là Nghị định không chỉ xử lý hành vi xâm nhập, chiếm đoạt, làm mất hoặc làm sai lệch dữ liệu mà còn xử phạt đối với việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng các nghĩa vụ quản trị dữ liệu, như phân loại dữ liệu, phân quyền truy cập, ghi nhật ký, bảo đảm an toàn, kết nối, chia sẻ và cung cấp dữ liệu theo quy định.
Mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm là 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức. Ngoài phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động, tước quyền sử dụng giấy phép, tịch thu tang vật, phương tiện và áp dụng các biện pháp như khôi phục, xóa, tiêu hủy dữ liệu, khôi phục kết nối, bảo đảm an toàn dữ liệu và nộp lại số lợi bất hợp pháp. Nghị định cũng quy định rõ thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND các cấp, Công an nhân dân, Thanh tra và Trưởng đoàn kiểm tra; trong đó Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền phạt đến 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức.
Về tổ chức thực hiện, Bộ Công an có trách nhiệm hướng dẫn, tổ chức thi hành; Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các cấp và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Nghị định. Nghị định đồng thời yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành trong trao đổi thông tin, thanh tra, kiểm tra, xác minh và xử lý các vi phạm về dữ liệu.
Từ các quy định trên, Chính phủ đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương chủ động rà soát toàn bộ quy trình quản trị dữ liệu, nhất là việc phân loại, phân quyền truy cập, lưu trữ, kết nối, chia sẻ, cung cấp dữ liệu, quản lý tài khoản, nhật ký hệ thống và bảo đảm an toàn, an ninh dữ liệu; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu và cán bộ trực tiếp quản trị, khai thác dữ liệu. Việc triển khai nghiêm Nghị định số 363/2026/NĐ-CP không chỉ nhằm phòng ngừa và xử lý vi phạm, mà quan trọng hơn là hình thành văn hóa quản trị dữ liệu an toàn, minh bạch, đúng pháp luật, góp phần khai thác hiệu quả tài nguyên dữ liệu phục vụ chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và xã hội số./.