Đây là hai Nghị định quan trọng nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và chất lượng sản phẩm, hàng hóa. 

Những nội dung mới của Nghị định số 22/2026/NĐ-CP 

 Nghị định số 22/2026/NĐ-CP quy định cụ thể việc tổ chức thực hiện các nội dung của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, trong đó có nhiều điểm mới đáng chú ý. Trước hết, Nghị định đã quy định rõ hơn trình tự, thủ tục xây dựng, sửa đổi, bổ sung, thay thế và bãi bỏ tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và phù hợp với yêu cầu thực tiễn cũng như tiến trình hội nhập quốc tế. Trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong việc đề xuất, rà soát và tổ chức thực hiện tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được phân định cụ thể hơn. Bên cạnh đó, Nghị định làm rõ quy định về công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy, việc sử dụng dấu hợp chuẩn, dấu hợp quy; đồng thời chuẩn hóa hồ sơ, thủ tục theo hướng đơn giản, minh bạch, tăng cường thực hiện trên môi trường điện tử thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.

Một điểm mới quan trọng khác là Nghị định quy định trách nhiệm phổ biến, hướng dẫn và đào tạo áp dụng tiêu chuẩn quốc gia, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tổ chức tuyên truyền, tập huấn nhằm nâng cao nhận thức và năng lực áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cho tổ chức, doanh nghiệp. Ngoài ra, Nghị định số 22/2026/NĐ-CP cũng bãi bỏ, thay thế một số quy định trước đây không còn phù hợp, góp phần bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật trong lĩnh vực tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Những nội dung mới của Nghị định số 37/2026/NĐ-CP

Nghị định số 37/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm cụ thể hóa Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, với nhiều điểm mới theo hướng đổi mới phương thức quản lý chất lượng dựa trên mức độ rủi ro. Theo đó, Nghị định đã quy định rõ nguyên tắc, trình tự và hồ sơ xác định mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa, làm cơ sở để các bộ quản lý ngành, lĩnh vực xây dựng và công bố danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và rủi ro cao. Danh mục này sẽ là căn cứ quan trọng trong công tác quản lý chất lượng, kiểm tra, giám sát sản phẩm, hàng hóa trên thị trường.

Nghị định cũng quy định cụ thể về kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa nhập khẩu, bao gồm các trường hợp miễn, giảm kiểm tra, phương thức kiểm tra và xử lý kết quả kiểm tra, nhằm vừa bảo đảm an toàn, chất lượng sản phẩm, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và thương mại. Bên cạnh đó, các nội dung liên quan đến truy xuất nguồn gốc sản phẩm, mã số mã vạch, thử nghiệm và chứng nhận chất lượng tiếp tục được hoàn thiện, góp phần nâng cao tính minh bạch của thông tin sản phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.

Việc ban hành Nghị định số 22/2026/NĐ-CP và Nghị định số 37/2026/NĐ-CP là cơ sở pháp lý quan trọng để các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai đồng bộ các quy định của pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu, nắm bắt và thực hiện đúng các quy định mới, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

* Điểm mới cần lưu ý đối với doanh nghiệp

- Chuẩn hóa thủ tục công bố hợp chuẩn, hợp quy: Doanh nghiệp cần cập nhật các quy định mới về hồ sơ, trình tự, thủ tục công bố hợp chuẩn, hợp quy theo Nghị định số 22/2026/NĐ-CP; tăng cường thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia và chủ động thông báo bản công bố hợp chuẩn, bản công bố hợp quy qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.

- Quản lý chất lượng theo mức độ rủi ro sản phẩm, hàng hóa: Theo Nghị định số 37/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp cần chủ động rà soát sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý để xác định mức độ rủi ro (thấp, trung bình hoặc cao), làm cơ sở áp dụng các biện pháp quản lý chất lượng và kiểm tra phù hợp.

- Lưu ý đối với hàng hóa nhập khẩu: Các sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và cao sẽ được áp dụng phương thức kiểm tra chất lượng chặt chẽ hơn; đồng thời có cơ chế miễn, giảm kiểm tra đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt quy định pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

- Tăng cường yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và thông tin sản phẩm: Doanh nghiệp cần bảo đảm thông tin về nguồn gốc xuất xứ, mã số mã vạch, kết quả thử nghiệm, chứng nhận chất lượng được cung cấp đầy đủ, chính xác, minh bạch theo quy định mới.

- Chủ động cập nhật và áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật: Việc áp dụng đúng tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, năng lực cạnh tranh và uy tín trên thị trường.

* Khuyến nghị của cơ quan quản lý nhà nước

- Chủ động nghiên cứu, cập nhật quy định mới: Các tổ chức, doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ nội dung của Nghị định số 22/2026/NĐ-CP và Nghị định số 37/2026/NĐ-CP để kịp thời điều chỉnh hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo đảm tuân thủ đúng quy định pháp luật.

- Tăng cường áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật: Khuyến khích doanh nghiệp chủ động áp dụng tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật trong quá trình sản xuất, kinh doanh nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm thiểu rủi ro và đáp ứng yêu cầu quản lý chất lượng theo hướng tiếp cận dựa trên mức độ rủi ro.

- Chú trọng công tác tự kiểm soát chất lượng: Doanh nghiệp cần xây dựng và duy trì hệ thống quản lý chất lượng, thực hiện tự đánh giá, tự kiểm soát chất lượng sản phẩm, hàng hóa trước khi đưa ra thị trường, nhất là đối với các sản phẩm thuộc nhóm có mức độ rủi ro trung bình và cao.

- Phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý nhà nước: Chủ động phối hợp, cung cấp thông tin, hồ sơ, tài liệu khi cơ quan quản lý nhà nước thực hiện kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm, hàng hóa; kịp thời phản ánh khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện để được hướng dẫn, tháo gỡ.

- Tận dụng các chương trình hỗ trợ của Nhà nước: Khuyến nghị doanh nghiệp tích cực tham gia các chương trình hỗ trợ về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, truy xuất nguồn gốc, mã số mã vạch… nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững./.