Thông tư quy định toàn diện các nội dung liên quan đến hoạt động tiêu chuẩn, bao gồm: lập và phê duyệt kế hoạch xây dựng tiêu chuẩn quốc gia (TCVN); tổ chức xây dựng, thẩm định, công bố, xuất bản và phát hành TCVN; rà soát, sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ TCVN; hướng dẫn áp dụng tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực và tiêu chuẩn nước ngoài; đồng thời quy định trình tự, thủ tục xây dựng và công bố tiêu chuẩn cơ sở (TCCS), với đối tượng áp dụng là các cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân có liên quan đến hoạt động tiêu chuẩn tại Việt Nam.

Theo quy định tại Thông tư, việc xây dựng TCVN được triển khai theo quy trình thống nhất, chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến công bố. Kế hoạch xây dựng TCVN được thực hiện theo hai giai đoạn gồm kế hoạch 5 năm và kế hoạch hằng năm. Trên cơ sở nhu cầu thực tiễn, các bộ, ngành chủ động đề xuất nhiệm vụ xây dựng tiêu chuẩn và gửi Bộ Khoa học và Công nghệ (thông qua Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia) để tổng hợp. Các đề xuất này được lấy ý kiến rộng rãi trong thời hạn 30 ngày trước khi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Sau khi được phê duyệt, kế hoạch được công khai, tổ chức triển khai thực hiện, đồng thời được theo dõi, đánh giá định kỳ nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng.

Quá trình xây dựng dự thảo TCVN được thực hiện thông qua việc thành lập tổ soạn thảo gồm đại diện cơ quan, tổ chức liên quan, chuyên gia và nhà khoa học. Dự thảo được xây dựng trên cơ sở tham khảo tiêu chuẩn quốc tế, khu vực, nước ngoài, kết quả nghiên cứu khoa học và thực tiễn thử nghiệm, khảo nghiệm. Trong quá trình xây dựng, dự thảo được lấy ý kiến rộng rãi của các bên liên quan, bảo đảm tính minh bạch, khách quan và khả thi. Việc thẩm định dự thảo do Hội đồng thẩm định thuộc Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia thực hiện. Trên cơ sở kết quả thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ xem xét, quyết định công bố tiêu chuẩn quốc gia.

Đối với các trường hợp cần thiết, Thông tư quy định trình tự, thủ tục rút gọn trong xây dựng TCVN, theo đó thời gian lấy ý kiến không quá 10 ngày, thẩm định trong 07 ngày làm việc và công bố trong 07 ngày làm việc, đáp ứng yêu cầu cấp bách trong quản lý và sản xuất, kinh doanh.

Thông tư quy định việc rà soát, đánh giá hiệu quả áp dụng tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) được thực hiện định kỳ 3 năm kể từ ngày công bố; kết quả rà soát là cơ sở để xem xét điều chỉnh, hoàn thiện, thay thế hoặc bãi bỏ tiêu chuẩn, bảo đảm hệ thống tiêu chuẩn luôn phù hợp với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học và công nghệ cũng như hội nhập. Đồng thời, Thông tư xác định rõ nguyên tắc áp dụng tiêu chuẩn, theo đó TCVN trở thành bắt buộc khi được viện dẫn trong văn bản quy phạm pháp luật hoặc quy chuẩn kỹ thuật, còn trong các trường hợp khác được áp dụng trên cơ sở tự nguyện; việc áp dụng phải bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật, không ảnh hưởng đến an ninh, quốc phòng và lợi ích quốc gia, đồng thời khuyến khích các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nghiên cứu, áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực và tiêu chuẩn nước ngoài tiên tiến nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đối với tiêu chuẩn cơ sở (TCCS), Thông tư tạo điều kiện để các tổ chức, doanh nghiệp chủ động xây dựng trên cơ sở chấp nhận tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế hoặc tự nghiên cứu, phát triển. Quy trình xây dựng TCCS được quy định linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu về tính khoa học, minh bạch. Sau khi công bố, TCCS phải được thông báo trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng trong thời hạn 20 ngày.

Thông tư có hiệu lực thi hành sau 45 ngày kể từ ngày ký ban hành, đồng thời thay thế Thông tư số 11/2021/TT-BKHCN ngày 18/11/2021 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định chi tiết xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn.

Việc ban hành Thông tư số 13/2026/TT-BKHCN góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về tiêu chuẩn, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy hoạt động tiêu chuẩn hóa, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.