Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc xây dựng cơ chế thống nhất trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược là yêu cầu cấp thiết. Đây là tiền đề quan trọng nhằm lựa chọn đúng các nhiệm vụ có tính đột phá, tập trung nguồn lực cho những lĩnh vực then chốt, góp phần nâng cao năng lực khoa học, công nghệ của quốc gia.

Ngày 01/7/2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư số 42/2026/TT-BKHCN quy định trình tự, thủ tục xây dựng, thẩm định và phê duyệt nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược đặt hàng thuộc Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược. Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành.

Thông tư quy định trình tự, thủ tục xây dựng, thẩm định và phê duyệt các nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược đặt hàng theo quy định tại Nghị định số 260/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân Việt Nam, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, cùng các tổ chức, cá nhân nước ngoài tham gia hoặc có liên quan đến quá trình xây dựng, thẩm định và phê duyệt các nhiệm vụ thuộc Chương trình tại Việt Nam.

Theo quy định, việc đề xuất nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược được thực hiện nhằm phát triển các công nghệ và sản phẩm thuộc Danh mục công nghệ chiến lược, Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược do Thủ tướng Chính phủ ban hành. Nhiệm vụ được xây dựng trên cơ sở một trong hai trường hợp: các nhiệm vụ thuộc Chương trình quốc gia đặc biệt do Thủ tướng Chính phủ giao cho bộ, ngành, địa phương quản lý, tổ chức thực hiện; hoặc các nhiệm vụ thuộc Chương trình nhưng do bộ, ngành, địa phương đề xuất, đặt hàng để Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý, tổ chức thực hiện.

Thông tư quy định rõ các yêu cầu đối với nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược đặt hàng. Theo đó, nhiệm vụ phải phù hợp mục tiêu của Chương trình quốc gia đặc biệt; có tính cấp thiết, tính mới; giải quyết được các vấn đề thực tiễn của quốc gia, ngành, lĩnh vực hoặc địa phương; tạo tác động đột phá đối với phát triển kinh tế - xã hội, hình thành năng lực làm chủ công nghệ, sản phẩm chiến lược hoặc phục vụ quốc phòng, an ninh. Bên cạnh đó, nhiệm vụ cần huy động hiệu quả nguồn lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở giáo dục đại học; có đơn vị dự kiến tiếp nhận, ứng dụng kết quả hoặc phương án tiếp tục phát triển, chuyển giao, thương mại hóa và nhân rộng kết quả nghiên cứu, đồng thời bảo đảm không trùng lặp với các nhiệm vụ đã và đang triển khai.

Để bảo đảm tính công khai, minh bạch trong quá trình xây dựng nhiệm vụ, Thông tư quy định các bộ, ngành, địa phương định kỳ hoặc khi cần thiết thực hiện thông báo kêu gọi đề xuất nhiệm vụ trên cổng thông tin điện tử hoặc các phương tiện thông tin đại chúng. Việc tiếp nhận đề xuất được thực hiện thông qua Nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, Trục liên thông văn bản quốc gia, hệ thống thông tin điện tử của bộ, ngành, địa phương (nếu có), hoặc bằng hình thức trực tiếp và qua dịch vụ bưu chính. Đồng thời, các cơ quan có thẩm quyền phải tra cứu trên Hệ thống thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để rà soát, tránh trùng lặp nhiệm vụ trong quá trình xây dựng danh mục đặt hàng.

Thông tư cũng quy định Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định lựa chọn một trong hai phương thức xây dựng nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược đặt hàng, gồm thành lập Hội đồng tư vấn xây dựng nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược hoặc thuê chuyên gia trong nước, nước ngoài tư vấn xây dựng nhiệm vụ.

Thông tư số 42/2026/TT-BKHCN là bước cụ thể hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Việc triển khai hiệu quả các quy định của Thông tư sẽ góp phần thúc đẩy nghiên cứu, làm chủ các công nghệ chiến lược, công nghệ lõi, công nghệ nguồn; nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.