Đồng chí Hoàng Văn Thiên – Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ bàn giao thiết bị Internet vệ tinh Starlink cho điểm trường vùng khó khăn.

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những động lực quan trọng để phát triển đất nước nhanh và bền vững. Bám sát tinh thần đó, tỉnh Thái Nguyên đã cụ thể hóa các nhiệm vụ bằng nhiều chương trình, kế hoạch và cơ chế, chính sách phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng thực hiện hiệu quả Nghị quyết 57

Trong 9 tháng, Sở Khoa học và Công nghệ tham mưu, hoàn thành 16/16 văn bản quy phạm pháp luật theo kế hoạch, gồm 8 nghị quyết của HĐND tỉnh và 8 quyết định của UBND tỉnh. Nhiều cơ chế, chính sách quan trọng được ban hành, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, tạo hành lang pháp lý thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Có thể kể đến các quy định về quản lý nhiệm vụ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước; chính sách hỗ trợ đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ; chính sách hỗ trợ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đến năm 2030; quy chế quản lý, vận hành Trung tâm dữ liệu tỉnh; bộ tiêu chí hạ tầng kỹ thuật của trung tâm đổi mới sáng tạo cấp tỉnh… Việc hoàn thiện thể chế với tiến độ nhanh, đồng bộ đã tạo nền tảng quan trọng để các chủ trương lớn của Nghị quyết 57 đi vào cuộc sống. Tính đến thời điểm báo cáo, kết quả thực hiện nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW và các kế hoạch, thông báo kết luận liên quan do Trung ương ban hành cho thấy toàn tỉnh có 274 nhiệm vụ được giao, trong đó có 169 nhiệm vụ đã hoàn thành, chiếm 61,67%, 99 nhiệm vụ thường xuyên, chiếm 36,13%, 6 nhiệm vụ đang thực hiện đúng hạn, chiếm 2,18%; đặc biệt không có nhiệm vụ quá hạn chưa hoàn thành. Đây là một chỉ dấu quan trọng, phản ánh tinh thần chủ động, quyết liệt và nghiêm túc của tỉnh trong tổ chức thực hiện Nghị quyết.

Hạ tầng số được mở rộng, bảo đảm kết nối đến 100% thôn, xóm

Nếu thể chế được xem là nền tảng thì hạ tầng số chính là điều kiện để các mục tiêu chuyển đổi số đi vào thực tiễn. Trong lĩnh vực này, Thái Nguyên tiếp tục đạt những kết quả đáng ghi nhận. Từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh phát triển mới 486 trạm BTS, gồm 282 trạm 5G và 204 trạm 4G. Hiện nay, toàn tỉnh có 6.494 trạm BTS, trong đó có 877 trạm 5G; tỷ lệ dân số được phủ sóng 5G ước tính đạt 85%. Hạ tầng cáp quang đã được triển khai đến 100% xã, phường, trong khi tỷ lệ người sử dụng có khả năng truy nhập băng rộng cố định với tốc độ trên 1Gb/s đạt 96%. Đáng chú ý, tại thời điểm sáp nhập ngày 01/7/2025, toàn tỉnh còn 59 thôn, bản chưa có sóng di động, chủ yếu ở khu vực phía Bắc, địa bàn đặc biệt khó khăn và địa hình phức tạp. Đến tháng 2/2026, toàn bộ 59 thôn, bản này đã được phủ sóng, góp phần bảo đảm 100% thôn, xóm trên địa bàn tỉnh được phủ sóng di động. Hạ tầng số phát triển đồng bộ đang tạo điều kiện để chính quyền, doanh nghiệp và người dân tiếp cận các dịch vụ số thuận lợi hơn, đồng thời mở rộng không gian phát triển kinh tế số và xã hội số.

Dữ liệu từng bước trở thành nguồn lực mới

Cùng với hạ tầng viễn thông, hạ tầng dữ liệu và nền tảng số dùng chung tiếp tục được duy trì ổn định, phát huy hiệu quả. Tỉnh đã khai trương Trung tâm dữ liệu ngày 13/3/2026, tính đến ngày 27/9/2026, toàn tỉnh có 62/125 cơ sở dữ liệu hoàn thành kết nối, tích hợp kỹ thuật thành công với Kho dữ liệu dùng chung qua API, đạt 49,6%; có 77/125 cơ sở dữ liệu, tương đương 62%, đáp ứng tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”; tổng dung lượng dữ liệu cập nhật đạt trên 1,2TB. Tỉnh cũng đã kết nối đến cơ sở dữ liệu của 3 bộ, gồm Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tư pháp. Các hệ thống như IOC, C-ThaiNguyen, LGSP, hệ thống giải quyết thủ tục hành chính, cổng dịch vụ công trực tuyến tiếp tục được vận hành ổn định, phục vụ hiệu quả chỉ đạo, điều hành và người dân, doanh nghiệp. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong quá trình xây dựng chính quyền số. Khi dữ liệu được kết nối, chuẩn hóa và chia sẻ, việc chỉ đạo, điều hành có thêm cơ sở dữ liệu phục vụ phân tích; người dân, doanh nghiệp từng bước được hưởng lợi từ các dịch vụ công trực tuyến và các nền tảng số được vận hành thống nhất.

Thúc đẩy công nghệ chiến lược và đổi mới sáng tạo

Định hướng phát triển công nghệ chiến lược cũng đang được Thái Nguyên từng bước cụ thể hóa, phù hợp với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển của tỉnh. Tỉnh xác định 5 nhóm công nghệ chiến lược, gồm: công nghệ và hệ sinh thái đồ họa số; công nghệ và hệ sinh thái phần mềm, trí tuệ nhân tạo ứng dụng chuyên ngành; công nghệ và hệ sinh thái tự động hóa công nghiệp, người máy; công nghệ và hệ sinh thái thiết bị bay không người lái; công nghệ và hệ sinh thái bán dẫn IoT. 9 tháng năm 2026, tỉnh triển khai 11 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh về công nghệ chiến lược, trong đó 100% nhiệm vụ có liên quan đến trí tuệ nhân tạo; đồng thời đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ xem xét đặt hàng 3 nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược trên địa bàn.

Cùng với đó, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tiếp tục được mở rộng. Trên địa bàn tỉnh hiện có 38 tổ chức khoa học và công nghệ đang hoạt động, với tổng số nhân lực trên 973 người, gồm 30 tổ chức công lập và 8 tổ chức ngoài công lập; toàn tỉnh hiện có 15 doanh nghiệp khoa học và công nghệ đang hoạt động; tỉnh phối hợp với Đại học Thái Nguyên thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo Vùng, tổ chức ký kết hợp tác toàn diện giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời phát động Cuộc thi “Đổi mới sáng tạo - Vì Thái Nguyên thân yêu” lần thứ 2. Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương PII cũng đang được tỉnh tập trung thu thập dữ liệu, chuẩn bị hồ sơ minh chứng với mục tiêu phấn đấu vào Top 10 toàn quốc.

Chuyển đổi số ngày càng đi sâu vào đời sống và sản xuất

Trong phát triển kinh tế số, 100% doanh nghiệp sử dụng hợp đồng điện tử và nền tảng số; có 5.050 doanh nghiệp sử dụng tên miền .vn. Tỉnh cũng đang triển khai thí điểm hỗ trợ chuyển đổi số cho cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ. Đến nay, 6 doanh nghiệp đã phối hợp triển khai tại 60 xã, phường, hỗ trợ tuyên truyền và triển khai các giải pháp công nghệ số cơ bản cho gần 6.000 hộ kinh doanh.

Trong xây dựng xã hội số, công dân số, nhiều chỉ tiêu cho thấy sự lan tỏa ngày càng rõ nét. Thanh toán không dùng tiền mặt được triển khai rộng rãi trong thu ngân sách, điện, nước, học phí, viện phí và dịch vụ công. Toàn tỉnh hiện có 309 ATM/CDM, 5.061 POS, 4.291 đơn vị chấp nhận thẻ; 100% đơn vị hưởng lương ngân sách nhận lương qua tài khoản; tỷ lệ cá nhân đăng ký và sử dụng nộp thuế, hoàn thuế qua EtaxMobile đạt 99%; chi lương hưu, trợ cấp BHXH qua tài khoản đạt 95,78%; thanh toán tiền điện không dùng tiền mặt đạt 100%. Trong lĩnh vực y tế, 100% cơ sở y tế bảo đảm hạ tầng kết nối, 100% bệnh viện triển khai kiosk thông minh với 42 kiosk, hỗ trợ đăng ký khám, tra cứu, thanh toán và lấy số tự động. Những kết quả ấy cho thấy chuyển đổi số không còn là câu chuyện trong cơ quan nhà nước, mà đang hiện diện ngày càng rõ trong đời sống người dân. Những kết quả này cho thấy chuyển đổi số đang từng bước đi sâu vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội, thay vì chỉ dừng ở việc xây dựng hệ thống công nghệ.

Trên cơ sở những kết quả đã đạt được, những tháng cuối năm 2026, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, tập trung vào các nhiệm vụ có nguy cơ chậm tiến độ; nâng cao chất lượng dữ liệu; tăng cường kết nối, chia sẻ và bảo đảm an toàn thông tin; phát triển hạ tầng viễn thông; tiếp tục thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, thương mại hóa sản phẩm và phát triển nguồn nhân lực công nghệ số, dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo và an toàn thông tin.

Với quyết tâm chính trị cao, cách làm chủ động và những kết quả cụ thể sau 9 tháng, Thái Nguyên đang tiếp tục tạo chuyển biến ngày càng rõ nét trong thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh hoàn thành các mục tiêu năm 2026, đồng thời phát huy mạnh mẽ vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo động lực nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững.