Khoa học và Công nghệ thúc đẩy phát triển các sản phẩm công nghệ cao, chế biến sâu trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
Trong bối cảnh cả nước quyết liệt triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh Thái Nguyên đang từng bước khẳng định vai trò là một trong những địa phương đi đầu trong xây dựng nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Trong 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều kết quả nổi bật trên các lĩnh vực từ phát triển công nghệ chiến lược, hạ tầng số, chuyển đổi số, sở hữu trí tuệ đến thúc đẩy hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát triển các sản phẩm công nghệ cao, chế biến sâu.

Đồng chí Vương Quốc Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh cùng đại diện các sở, ngành (Sở Khoa học và Công nghệ; Sở Công thương; Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh;…) và lãnh đạo Samsung Việt Nam thăm khu sản xuất của Công ty Vina Technology (KCN Điềm Thụy), doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ.
Trước hết, có thể thấy định hướng phát triển công nghệ chiến lược của tỉnh đang được triển khai đồng bộ và có trọng tâm. Hiện nay các cơ quan chuyên môn của tỉnh đang tăng cường phối hợp chặt chẽ với Công ty TNHH KCTC Việt Nam và Công ty TNHH ThePRECON (Hàn Quốc) trong việc triển khai nội dung đầu tư Trung tâm Dữ liệu tại tỉnh Thái Nguyên. Cùng với đó, Khu công nghệ thông tin tập trung Yên Bình với quy mô 197,6 ha đang được nhà đầu tư hoàn thiện thủ tục quy hoạch chi tiết 1/500, giải phóng mặt bằng và đánh giá tác động môi trường. Những bước đi này được xác định là nền tảng quan trọng để hình thành hạ tầng số hiện đại, qua đó tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp công nghệ cao và thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trên địa bàn tỉnh.
Song song với đầu tư hạ tầng, năng lực nghiên cứu khoa học và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao của tỉnh tiếp tục được củng cố. Đại học Thái Nguyên hiện có 2.510 cán bộ giảng dạy, trong đó có 206 giáo sư, phó giáo sư, 1.050 tiến sĩ và trên 1.600 thạc sĩ. Đến cuối năm 2025, nhà trường có 100 chương trình đào tạo được kiểm định, trong đó 35 chương trình đạt chuẩn AUN-QA. Việc thành lập Viện Đào tạo và Nghiên cứu xuất sắc từ tháng 10/2025 tiếp tục mở rộng năng lực nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực công nghệ 4.0, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển của tỉnh và khu vực.

Robot tự hành AGV do Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG chế tạo, vận chuyển bán thành phẩm trong nhà máy.
Hệ sinh thái khoa học và công nghệ của tỉnh tiếp tục phát triển cả về quy mô và chất lượng. Toàn tỉnh hiện có 38 tổ chức khoa học và công nghệ, với tổng số nhân lực trên 668 người; đồng thời có 15 doanh nghiệp khoa học và công nghệ đang hoạt động, tập trung chủ yếu trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, nông nghiệp công nghệ cao và chế biến nông lâm sản. Đặc biệt, trong năm 2026, tỉnh triển khai 11 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh về công nghệ chiến lược, trong đó 100% nhiệm vụ liên quan đến trí tuệ nhân tạo. Điều này cho thấy sự chuyển dịch rõ nét sang các lĩnh vực công nghệ mới, có giá trị gia tăng cao.
Cùng với việc thúc đẩy phát triển các sản phẩm công nghệ cao và chế biến sâu, công tác sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh tiếp tục được quan tâm triển khai đồng bộ, góp phần bảo vệ, khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ, nâng cao giá trị và năng lực cạnh tranh của các sản phẩm chủ lực. Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh có 286 đơn đăng ký sở hữu công nghiệp và 247 văn bằng bảo hộ được cấp, đều vượt kế hoạch năm. Tỉnh đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý "Tân Cương" cho 03 hợp tác xã; đồng thời triển khai quyết liệt các giải pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tổ chức kiểm tra 07 cơ sở sản xuất, kinh doanh chè và bao bì, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi xâm phạm quyền đối với chỉ dẫn địa lý "Tân Cương" và nhãn hiệu tập thể "Chè Thái Nguyên". Việc tăng cường xác lập, bảo hộ và khai thác tài sản trí tuệ không chỉ góp phần bảo vệ thương hiệu đặc sản của địa phương mà còn tạo nền tảng để thương mại hóa kết quả nghiên cứu, nâng cao giá trị gia tăng cho các sản phẩm công nghệ cao và sản phẩm chế biến sâu, phù hợp với định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Trong lĩnh vực chuyển đổi số, Thái Nguyên tiếp tục duy trì vị trí thuộc nhóm dẫn đầu cả nước về chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Hiện toàn tỉnh cung cấp 2.110 thủ tục hành chính, gồm 1.752 thủ tục cấp tỉnh và 358 thủ tục cấp xã; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 97,2%; tỷ lệ hài lòng trong xử lý phản ánh, kiến nghị đạt 100%; tỷ lệ hài lòng trong tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính đạt 95,86%. Hạ tầng số được đầu tư mạnh mẽ với 3.515 vị trí phát sóng, 6.324 trạm BTS, phủ sóng 99,8% dân số và khoảng 82% dân số được phủ sóng 5G. Những con số này không chỉ phản ánh mức độ hiện đại hóa hạ tầng mà còn tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp ứng dụng công nghệ trong sản xuất, đặc biệt là sản xuất thông minh và chế biến sâu. Việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW cũng được thực hiện theo phương châm rõ nhiệm vụ, rõ tiến độ, rõ sản phẩm và gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Đến hết tháng 6/2026, trên Hệ thống theo dõi nhiệm vụ của Trung ương, tỉnh được giao 272 nhiệm vụ, trong đó đã hoàn thành 167 nhiệm vụ, đạt 61,39%; có 98 nhiệm vụ thường xuyên và 7 nhiệm vụ đang triển khai đúng tiến độ, không có nhiệm vụ quá hạn. Đây là minh chứng cho sự quyết tâm của tỉnh trong việc đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển mới.

Phối cảnh dự án Khu công nghệ số tập trung Yên Bình
Từ nền tảng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, lĩnh vực sản xuất công nghệ cao của Thái Nguyên đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Tỉnh đã trở thành một trong những trung tâm sản xuất điện tử lớn của cả nước, với hệ sinh thái sản xuất tập trung tại các khu công nghiệp Yên Bình, Điềm Thụy, Sông Công. Các sản phẩm chủ lực bao gồm điện thoại thông minh, máy tính bảng, linh kiện điện tử, module camera và thiết bị truyền thông. Sự hiện diện của các tập đoàn lớn như Samsung cùng hệ thống doanh nghiệp vệ tinh đã tạo ra chuỗi giá trị công nghiệp hoàn chỉnh, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và kim ngạch xuất khẩu. Không chỉ dừng lại ở điện tử, lĩnh vực vật liệu mới cũng đang có bước phát triển tích cực. Một số doanh nghiệp đã đầu tư sản xuất graphite nhân tạo, vật liệu cực âm, cực dương cho pin lithium và các vật liệu phục vụ ngành điện tử. Trong khi đó, ngành cơ khí và tự động hóa có chuyển biến tích cực, doanh nghiệp từng bước ứng dụng robot, máy CNC và dây chuyền tự động, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Những kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò của khoa học và công nghệ trong việc thúc đẩy phát triển các sản phẩm công nghệ cao trên địa bàn tỉnh.
Phát huy những kết quả đạt được, tỉnh Thái Nguyên tiếp tục xác định các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy phát triển các sản phẩm công nghệ cao và chế biến sâu. Trong đó, tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá trình độ, xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ, thay thế thiết bị lạc hậu, ứng dụng công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, robot và sản xuất thông minh. Đồng thời, ưu tiên phát triển các sản phẩm có lợi thế như linh kiện điện tử, bán dẫn, cảm biến, thiết bị IoT, vật liệu pin lithium, vật liệu bán dẫn, robot, thiết bị tự động hóa và các giải pháp tích hợp công nghệ số; đẩy mạnh chế biến sâu đối với chè, dược liệu, nông sản và khoáng sản thông qua ứng dụng công nghệ chiết xuất, sấy đông khô, bao gói thông minh, truy xuất nguồn gốc và bảo quản sau thu hoạch. Cùng với đó, tỉnh tiếp tục phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; hỗ trợ doanh nghiệp thành lập trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), tăng cường liên kết với các viện nghiên cứu, trường đại học, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, xúc tiến đầu tư, thu hút các dự án công nghệ cao và từng bước đẩy nhanh đầu tư hạ tầng, thu hút doanh nghiệp vào Khu công nghệ số tập trung Yên Bình.
Với những nhiệm vụ và giải pháp đã được xác định, ngành Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên sẽ tiếp tục phát huy vai trò tham mưu, triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng hành cùng doanh nghiệp trong đổi mới công nghệ, phát triển các sản phẩm công nghệ cao và nâng cao giá trị gia tăng thông qua chế biến sâu; qua đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển các ngành, lĩnh vực có lợi thế, từng bước xây dựng Thái Nguyên trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số và đổi mới sáng tạo của khu vực theo định hướng đã đề ra.